TP.HCM quyết tâm giải ngân 147.599 tỷ đồng đầu tư công: Không còn khái niệm 'phấn đấu'

Việc đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công TP.HCM với mục tiêu đạt 100% kế hoạch 147.599 tỷ đồng năm 2026 là động lực then chốt để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Đầu tư công không chỉ là những con số trên báo cáo, mà là “vốn mồi” quan trọng để Thành phố Hồ Chí Minh hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai chữ số. Tuy nhiên, thực tế triển khai trong 4 tháng đầu năm đang cho thấy một áp lực khổng lồ khi tiến độ giải ngân chỉ đạt 10,5% kế hoạch, thấp hơn mức bình quân chung của cả nước.

Áp lực giải ngân kỷ lục và những rào cản nội tại

Năm 2026, TP.HCM được giao kế hoạch vốn đầu tư công lên tới 147.599 tỷ đồng, tăng 22,6% so với năm 2025, chiếm khoảng 14,6% tổng vốn cả nước. Đây là quy mô vốn lớn nhất từ trước đến nay, đặt thành phố trước một bài toán quản trị đầy thách thức.

Theo phân tích từ Sở Tài chính TP.HCM, nguyên nhân khiến tiến độ 4 tháng đầu năm chậm chạp (mới giải ngân 15.565 tỷ đồng) chủ yếu nằm ở khâu sắp xếp lại bộ máy quản lý. Việc điều chỉnh nhiệm vụ của các chủ đầu tư, ban quản lý dự án và thành lập mới các ban quản lý cấp xã đã tạo ra một “khoảng lặng” trong bàn giao hồ sơ, số liệu, khiến quy trình chuyển tiếp nhiệm vụ bị đình trệ.

Thay đổi tư duy điều hành: Từ “phấn đấu” sang “bắt buộc”

Để xoay chuyển tình thế, lãnh đạo UBND TP.HCM đã đưa ra một thông điệp quyết liệt: Loại bỏ cụm từ “phấn đấu” trong các báo cáo giải ngân. Thay vì coi 100% là mục tiêu để cố gắng, thành phố xác định đây là yêu cầu bắt buộc phải hoàn thành theo chỉ đạo của Trung ương.

Chiến lược điều hành mới được vận hành theo nguyên tắc “6 rõ” để triệt tiêu sự đùn đẩy trách nhiệm:

• Rõ người: Xác định chính xác cá nhân phụ trách.
• Rõ việc: Nội dung công việc cụ thể, không chung chung.
• Rõ trách nhiệm: Ai chịu trách nhiệm chính, ai phối hợp.
• Rõ thẩm quyền: Quyền hạn ra quyết định đến đâu.
• Rõ thời gian: Deadline cụ thể cho từng hạng mục.
• Rõ kết quả: Sản phẩm đầu ra đo lường được.

Đáng chú ý, trách nhiệm người đứng đầu sẽ bị siết chặt. Những chủ đầu tư hoặc địa phương không đạt tiến độ sẽ bị xem xét trực tiếp trong đánh giá thi đua cuối năm, biến áp lực giải ngân thành kỷ luật hành chính nghiêm ngặt.

Những “điểm nghẽn” kinh điển: Mặt bằng và biến động vật liệu

Dù quyết tâm chính trị cao, nhưng thực tế triển khai vẫn vấp phải hai rào cản lớn: Giải phóng mặt bằng (GPMB) và Chi phí vật liệu.

Nút thắt GPMB và Luật Đất đai 2024

Với 33.685 tỷ đồng vốn bồi thường cho 165 dự án, TP.HCM mới chỉ giải ngân khoảng 8.614 tỷ đồng (25%). Việc áp dụng Luật Đất đai 2024 cùng các thủ tục thu hồi, đo đạc, kiểm đếm và xác minh pháp lý khiến nhiều dự án mới giao vốn bị chậm nhịp. Để khắc phục, thành phố đang đẩy mạnh hoàn thiện phương án tái định cư trong quý 3 và yêu cầu 168 xã, phường chủ động xử lý khó khăn tại cơ sở, tránh tình trạng hồ sơ “đi vòng vèo” qua nhiều cơ quan.

Biến động giá vật liệu gây áp lực cho nhà thầu

Giá nhiên liệu biến động do xung đột địa chính trị tại Trung Đông đã đẩy chi phí vận chuyển cát, đá và vận hành thiết bị lên cao. Đặc biệt, tình trạng khan hiếm nhựa đường nhập khẩu đang trở thành “điểm nghẽn” kỹ thuật cho các công trình giao thông.

Điển hình là dự án Vành đai 3, dù khối lượng thi công toàn dự án đạt 76% (Thủ Đức đạt 83%, các huyện ngoại thành đạt 68%), nhưng dự kiến sẽ chậm khoảng 6 tháng so với kế hoạch. Hiện chủ đầu tư đang nỗ lực làm việc với các chủ mỏ và kiến nghị cập nhật giá vật liệu sát thị trường để giảm áp lực tài chính cho nhà thầu.

Lời kết: Cơ hội cho sự bứt phá

Nhận tin mới nhất

Đăng ký để không bỏ lỡ tin nổi bật mỗi ngày.

Đăng ký

Với quy mô vốn khổng lồ, áp lực lên hệ thống quản trị của TP.HCM là cực kỳ lớn. Tuy nhiên, nếu tháo gỡ được nút thắt về mặt bằng và ổn định nguồn cung vật liệu, dòng vốn đầu tư công sẽ tạo ra cú hích mạnh mẽ, không chỉ cải thiện hạ tầng mà còn kích thích toàn bộ nền kinh tế thành phố tăng trưởng bứt phá.

Theo bạn, giải pháp nào là hiệu quả nhất để đẩy nhanh GPMB tại các đô thị lớn hiện nay? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn dưới phần bình luận.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Tại sao tiến độ giải ngân vốn đầu tư công của TP.HCM 4 tháng đầu năm 2026 lại chậm?Nguyên nhân chủ yếu do quá trình sắp xếp lại bộ máy quản lý, điều chỉnh nhiệm vụ các chủ đầu tư và thành lập mới ban quản lý dự án cấp xã, dẫn đến chậm trễ trong bàn giao hồ sơ và chuyển tiếp nhiệm vụ.

Nguyên tắc ‘6 rõ’ trong điều hành đầu tư công của TP.HCM là gì?Đó là nguyên tắc: Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian và rõ kết quả nhằm triệt tiêu sự đùn đẩy và nâng cao hiệu quả thực thi.

Dự án Vành đai 3 TP.HCM hiện gặp khó khăn gì về tiến độ?Dự án dự kiến chậm 6 tháng do biến động giá nhiên liệu, chi phí vật liệu xây dựng tăng cao và tình trạng khan hiếm nhựa đường nhập khẩu.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao tiến độ giải ngân vốn đầu tư công của TP.HCM 4 tháng đầu năm 2026 lại chậm?

Nguyên nhân chủ yếu do quá trình sắp xếp lại bộ máy quản lý, điều chỉnh nhiệm vụ các chủ đầu tư và thành lập mới ban quản lý dự án cấp xã, dẫn đến chậm trễ trong bàn giao hồ sơ và chuyển tiếp nhiệm vụ.

Nguyên tắc ‘6 rõ’ trong điều hành đầu tư công của TP.HCM là gì?

Đó là nguyên tắc: Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian và rõ kết quả nhằm triệt tiêu sự đùn đẩy và nâng cao hiệu quả thực thi.

Dự án Vành đai 3 TP.HCM hiện gặp khó khăn gì về tiến độ?

Dự án dự kiến chậm 6 tháng do biến động giá nhiên liệu, chi phí vật liệu xây dựng tăng cao và tình trạng khan hiếm nhựa đường nhập khẩu.