Thương mại Việt Nam - Sri Lanka: Chiến lược chinh phục mốc 1 tỷ USD

Thương mại Việt Nam - Sri Lanka đang đứng trước cơ hội bứt phá mạnh mẽ, nhưng để chạm mốc kim ngạch 1 tỷ USD, hai nước cần quyết liệt tháo gỡ những rào cản về thuế quan và logistics.

Mối quan hệ ngoại giao được thiết lập từ năm 1970 đã tạo nền móng vững chắc cho sự hợp tác đa phương giữa Việt Nam và Sri Lanka. Tuy nhiên, nhìn vào thực tế kinh tế, quy mô giao thương hiện nay vẫn chưa tương xứng với tiềm năng sẵn có của cả hai quốc gia.

Bức tranh toàn cảnh: Tiềm năng lớn nhưng quy mô còn khiêm tốn

Những con số biết nói về kim ngạch song phương

Số liệu thống kê cho thấy một xu hướng tăng trưởng nhưng thiếu ổn định. Năm 2024, kim ngạch thương mại hai chiều đạt khoảng 215,5 triệu USD và dự kiến tăng lên 258,85 triệu USD vào năm 2025 (tăng 20%). Tuy nhiên, quý I năm nay lại ghi nhận sự sụt giảm đáng kể khi xuất khẩu của Việt Nam sang Sri Lanka chỉ đạt 49,4 triệu USD, giảm 40,6% so với cùng kỳ.

Về cơ cấu hàng hóa, Việt Nam vẫn duy trì thế mạnh ở các nhóm ngành truyền thống nhưng có sự biến động về tỷ trọng. Cụ thể, dệt may (9,9 triệu USD) và xơ sợi (6,2 triệu USD) đều giảm sâu, trong khi thủy sản lại ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng 81,3%, đạt khoảng 208,8 nghìn USD. Điều này cho thấy sự chuyển dịch trong nhu cầu tiêu dùng tại thị trường Sri Lanka.

Tính bổ trợ: Chìa khóa cho sự tăng trưởng bền vững

Điểm sáng lớn nhất trong quan hệ thương mại này chính là tính bổ trợ cao. Việt Nam, với vị thế là một trong ba quốc gia xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới, có khả năng cung ứng lương thực và hàng công nghiệp ổn định. Trong khi đó, Sri Lanka lại có nhu cầu cấp thiết về máy móc thiết bị và nguyên liệu thủy sản để phục vụ sản xuất nội địa.

Sự giao thoa về nhu cầu này, cùng với cam kết chính trị mạnh mẽ thông qua Bản ghi nhớ hợp tác chế tạo máy (tháng ⁵⁄₂₀₂₅), là cơ sở để hai nước hiện thực hóa mục tiêu 1 tỷ USD. Việt Nam không chỉ xuất khẩu hàng hóa mà còn sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm nuôi trồng thủy sản và kỹ thuật thiết kế giày dép cho đối tác.

Những “điểm nghẽn” kìm hãm dòng chảy thương mại

Rào cản thuế quan và kỹ thuật

Một trong những trở ngại lớn nhất là mức thuế tối huệ quốc (MFN) hiện còn quá cao, khiến hàng hóa Việt Nam khó cạnh tranh về giá. Bên cạnh đó, hệ thống rào cản kỹ thuật của Sri Lanka cực kỳ phức tạp với quy định cấp phép nhập khẩu và kiểm dịch khắt khe đối với hơn 400 mặt hàng, gây khó khăn cho các doanh nghiệp muốn thâm nhập thị trường.

Bài toán logistics và kết nối hạ tầng

Chi phí vận chuyển đang là “hòn đá tảng” cản trở giao thương. Việc thiếu hụt các đường bay thẳng khiến thời gian vận chuyển kéo dài, đẩy chi phí logistics lên cao, làm giảm sức cạnh tranh của sản phẩm và hạn chế sự phát triển của du lịch, đầu tư.

Lộ trình hiện thực hóa mục tiêu 1 tỷ USD: Giải pháp chiến lược

Cải cách khung pháp lý và số hóa thủ tục

Để phá vỡ rào cản, việc nghiên cứu một hiệp định hợp tác thương mại song phương là cấp thiết nhằm tạo ra những ưu đãi thuế quan sâu hơn mức MFN. Song song đó, việc số hóa quy trình cấp giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) và tiến tới cơ chế tự chứng nhận sẽ giúp doanh nghiệp giảm bớt gánh nặng thủ tục hành chính.

Mở rộng kết nối vận tải và đầu tư công - tư

Việc thiết lập đường bay thẳng Colombo - Hà Nội/TP. Hồ Chí Minh sẽ tạo ra cú hích cho cả thương mại và du lịch. Về đầu tư, doanh nghiệp Việt Nam nên tận dụng nhu cầu phát triển khu công nghệ, khu công nghiệp chuyên ngành tại Sri Lanka thông qua mô hình đối tác công - tư (PPP) để tối ưu hóa chi phí và năng lực quản trị.

Cẩm nang cho doanh nghiệp Việt thâm nhập thị trường Sri Lanka

Để thành công tại thị trường này, doanh nghiệp không nên đi theo lối mòn mà cần áp dụng chiến lược linh hoạt:

Nhận tin mới nhất

Đăng ký để không bỏ lỡ tin nổi bật mỗi ngày.

Đăng ký

• Nghiên cứu sâu phân khúc ngách: Tập trung vào các mặt hàng có lợi thế tuyệt đối như thực phẩm, cao su, dệt may cao cấp.
• Tối ưu chuỗi cung ứng: Lựa chọn tuyến vận chuyển hợp lý, hợp tác chặt chẽ với nhà nhập khẩu bản địa để giảm chi phí trung gian.
• Tuân thủ nghiêm ngặt tiêu chuẩn: Chủ động cập nhật quy định kiểm dịch và tiêu chuẩn kỹ thuật của Sri Lanka để tránh rủi ro bị trả hàng.
• Xây dựng thương hiệu bền vững: Tham gia tích cực vào các hội chợ, diễn đàn kết nối để xây dựng niềm tin với đối tác.

Góc nhìn chuyên gia: Sự ổn định chính trị và kinh tế của Sri Lanka trong thời gian tới sẽ là biến số quyết định. Khi quốc gia này tăng tốc phát triển, nhu cầu về hàng công nghiệp và nguyên liệu sản xuất từ Việt Nam sẽ tăng vọt. Đây là thời điểm vàng để các doanh nghiệp “đặt chân” sớm vào thị trường này.

Với chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Sri Lanka vào tháng ⁵⁄₂₀₂₆, kỳ vọng về một chương mới trong hợp tác kinh tế sẽ mở ra với những cam kết thực chất hơn.

Bạn đánh giá thế nào về khả năng đạt mốc 1 tỷ USD của thương mại Việt Nam - Sri Lanka? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn ở phần bình luận hoặc liên hệ với chúng tôi để tìm hiểu thêm về cơ hội xuất nhập khẩu tại thị trường này.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Những rào cản chính đối với hàng hóa Việt Nam khi xuất sang Sri Lanka là gì?Ba rào cản lớn nhất bao gồm: mức thuế tối huệ quốc (MFN) cao, chi phí logistics đắt đỏ do thiếu đường bay thẳng, và quy định kiểm dịch/cấp phép nhập khẩu phức tạp đối với hơn 400 mặt hàng.

Mặt hàng nào của Việt Nam có tiềm năng lớn nhất tại thị trường Sri Lanka?Các mặt hàng có tính bổ trợ cao như gạo, hàng công nghiệp, máy móc, cao su, dệt may và đặc biệt là thủy sản đang có đà tăng trưởng mạnh.

Doanh nghiệp Việt Nam cần làm gì để giảm thiểu rủi ro khi thâm nhập thị trường này?Doanh nghiệp cần nghiên cứu kỹ phân khúc ngách, tối ưu hóa tuyến vận chuyển để giảm chi phí logistics, tuân thủ tuyệt đối các tiêu chuẩn kỹ thuật và xây dựng quan hệ đối tác chiến lược với nhà nhập khẩu địa phương.

Câu hỏi thường gặp

Những rào cản chính đối với hàng hóa Việt Nam khi xuất sang Sri Lanka là gì?

Ba rào cản lớn nhất bao gồm: mức thuế tối huệ quốc (MFN) cao, chi phí logistics đắt đỏ do thiếu đường bay thẳng, và quy định kiểm dịch/cấp phép nhập khẩu phức tạp đối với hơn 400 mặt hàng.

Mặt hàng nào của Việt Nam có tiềm năng lớn nhất tại thị trường Sri Lanka?

Các mặt hàng có tính bổ trợ cao như gạo, hàng công nghiệp, máy móc, cao su, dệt may và đặc biệt là thủy sản đang có đà tăng trưởng mạnh.

Doanh nghiệp Việt Nam cần làm gì để giảm thiểu rủi ro khi thâm nhập thị trường này?

Doanh nghiệp cần nghiên cứu kỹ phân khúc ngách, tối ưu hóa tuyến vận chuyển để giảm chi phí logistics, tuân thủ tuyệt đối các tiêu chuẩn kỹ thuật và xây dựng quan hệ đối tác chiến lược với nhà nhập khẩu địa phương.