Sạt lở kênh Xáng Nàng Mau: Cần Thơ kiến nghị giải pháp cấp bách từ Trung ương

Tình trạng sạt lở kênh Xáng Nàng Mau đang diễn biến hết sức phức tạp, đe dọa trực tiếp đến tính mạng và tài sản của hàng chục hộ dân, đòi hỏi những giải pháp can thiệp khẩn cấp.

Ngày ⁹⁄₅, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Trịnh Việt Hùng cùng đoàn công tác đã trực tiếp khảo sát hiện trường sạt lở tại kênh Xáng Nàng Mau, đoạn đi qua xã Thạnh Hòa, thành phố Cần Thơ. Ghi nhận thực tế cho thấy, sự xói mòn bờ sông không còn là nguy cơ mà đã trở thành hiện thực khốc liệt, gây bất ổn nghiêm trọng cho đời sống cư dân địa phương.

Hiện trạng báo động: Tài sản bị cuốn trôi, hạ tầng tê liệt

Theo báo cáo từ ông Đặng Ngọc Nguyên, Chủ tịch UBND xã Thạnh Hòa, áp lực sạt lún tại tuyến kênh Xáng Nàng Mau đang ở mức báo động đỏ. Chỉ tính từ đầu năm 2026, khu vực này đã xuất hiện hai điểm sạt lở quy mô lớn. Hậu quả không chỉ dừng lại ở những con số thống kê mà là nỗi lo hiện hữu của người dân:

• Thiệt hại nhà ở: Khoảng 12 căn nhà bị ảnh hưởng nghiêm trọng, nhiều công trình bị sụp đổ một phần hoặc mất hoàn toàn nền móng.
• Hạ tầng giao thông: Một đoạn đường giao thông nông thôn dài khoảng 40m đã bị hư hỏng, gây chia cắt cục bộ.
• Giá trị tổn thất: Ước tính thiệt hại về tài sản đã vượt ngưỡng 1 tỷ đồng.

Phân tích nguyên nhân và nỗ lực ứng phó tại chỗ

Về mặt kỹ thuật, tình trạng sạt lở tại đây bắt nguồn từ sự kết hợp giữa địa chất yếu và sự thay đổi bất thường của dòng chảy. Đặc biệt, tại các khu vực gần cầu Nàng Mau (Quốc lộ 1A), dòng chảy thường xuyên xiết mạnh, tạo áp lực thủy lực cực lớn lên mố cầu và bờ kênh, khiến quá trình xói mòn diễn ra nhanh hơn.

Hiện tượng “hàm ếch” (xói sâu dưới chân bờ) xuất hiện dày đặc, khiến nền nhà của nhiều hộ dân xuất hiện các vết nứt lớn, tạo ra nguy cơ đổ sụp bất cứ lúc nào. Trước tình thế này, chính quyền xã Thạnh Hòa đã áp dụng phương châm “bốn tại chỗ”, huy động lực lượng công an, quân sự hỗ trợ dân di dời tài sản và cắm biển cảnh báo nguy hiểm.

Bài toán kinh phí và áp lực hạ tầng tại Cần Thơ

Ông Huỳnh Thanh Việt, Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi TP. Cần Thơ, nhấn mạnh kênh Xáng Nàng Mau là tuyến huyết mạch kết nối sông Mái Dầm và sông Hậu, đóng vai trò then chốt trong vận tải hàng hóa và tiêu thoát nước. Do đó, việc mất bờ kênh không chỉ gây thiệt hại về nhà ở mà còn đe dọa an ninh giao thông thủy của toàn khu vực.

Số liệu từ ông Trần Chí Hùng, Phó Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ, cho thấy một thực trạng đáng lo ngại: Năm 2025 thành phố ghi nhận 121 điểm sạt lở, nhưng chỉ trong 5 tháng đầu năm 2026, con số này đã lên tới 54 điểm. Tần suất gia tăng nhanh chóng khiến ngân sách địa phương không thể đáp ứng kịp thời.

Những “nút thắt” nan giải: Tái định cư và Vật liệu san lấp

Bên cạnh kinh phí, Cần Thơ đang đối mặt với hai thách thức lớn về quản lý và kỹ thuật:

1. Khó khăn tái định cư: Do tập quán gắn liền với sông nước, nhiều hộ dân vẫn kiên quyết bám trụ dù nguy hiểm. Đồng thời, việc thiếu quỹ đất sạch và vướng mắc pháp lý đối với các hộ không có quyền sử dụng đất khiến việc xây dựng nhà ở tái định cư gặp nhiều trở ngại.
2. Khan hiếm cát san lấp: Trữ lượng cát nước ngọt đang cạn kiệt. Trong khi đó, cát biển dù dồi dào nhưng thiếu quy chuẩn kỹ thuật về rửa mặn để áp dụng cho vùng nước ngọt mà không gây nhiễm mặn thổ nhưỡng.

Vì vậy, lãnh đạo thành phố kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn phối hợp cùng Bộ Xây dựng sớm ban hành tiêu chuẩn sử dụng cát biển và tham mưu cho Chính phủ một đề án tổng thể về di dời dân cư vùng sạt lở, kết hợp xóa nhà tạm để tạo an cư bền vững.

Góc nhìn chuyên gia: Sạt lở bờ sông tại Đồng bằng sông Cửu Long không còn là hiện tượng đơn lẻ mà là hệ quả của biến đổi khí hậu và tác động từ thượng nguồn. Việc chờ đợi quy trình đầu tư công dài hạn trong khi thiên tai diễn ra nhanh chóng là một rủi ro lớn. Giải pháp sử dụng nguồn dự phòng ngân sách để xây kè khẩn cấp là hướng đi đúng đắn, nhưng về lâu dài, cần một chiến lược quản lý lưu vực sông tổng thể thay vì chỉ “vá lỗi” tại từng điểm sạt lở.

Bạn nghĩ sao về giải pháp sử dụng cát biển để chống sạt lở tại vùng nước ngọt? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn ở phần bình luận hoặc gửi đề xuất cho chúng tôi!

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Tình trạng sạt lở tại kênh Xáng Nàng Mau gây thiệt hại như thế nào?Sạt lở gây ảnh hưởng trực tiếp đến khoảng 12 căn nhà, làm hư hỏng 40m đường giao thông nông thôn với tổng thiệt hại ước tính trên 1 tỷ đồng.

Tại sao Cần Thơ kiến nghị hỗ trợ kinh phí khẩn cấp thay vì theo quy trình đầu tư công?Vì quy trình đầu tư công mất nhiều thời gian, trong khi sạt lở diễn ra nhanh và cấp bách, đe dọa trực tiếp đến tính mạng và tài sản người dân.

Khó khăn lớn nhất trong việc xử lý sạt lở tại Cần Thơ hiện nay là gì?Đó là việc vận động người dân di dời do tập quán sinh hoạt, thiếu quỹ đất tái định cư và sự khan hiếm cát nước ngọt cho các công trình san lấp.

Câu hỏi thường gặp

Tình trạng sạt lở tại kênh Xáng Nàng Mau gây thiệt hại như thế nào?

Sạt lở gây ảnh hưởng trực tiếp đến khoảng 12 căn nhà, làm hư hỏng 40m đường giao thông nông thôn với tổng thiệt hại ước tính trên 1 tỷ đồng.

Tại sao Cần Thơ kiến nghị hỗ trợ kinh phí khẩn cấp thay vì theo quy trình đầu tư công?

Vì quy trình đầu tư công mất nhiều thời gian, trong khi sạt lở diễn ra nhanh và cấp bách, đe dọa trực tiếp đến tính mạng và tài sản người dân.

Khó khăn lớn nhất trong việc xử lý sạt lở tại Cần Thơ hiện nay là gì?

Đó là việc vận động người dân di dời do tập quán sinh hoạt, thiếu quỹ đất tái định cư và sự khan hiếm cát nước ngọt cho các công trình san lấp.