Bất cập phân tuyến tuyển sinh tại Thanh Hóa: Nhà sát trường vẫn phải đi học xa

Việc thực hiện phương án phân tuyến tuyển sinh tại phường Hạc Thành (Thanh Hóa) đang gây ra nhiều tranh cãi khi nhiều học sinh phải đi học xa dù nhà ở sát trường.

Kế hoạch phân tuyến tuyển sinh cho năm học 2026-2027 tại địa bàn phường Hạc Thành đang trở thành tâm điểm bức xúc của đông đảo phụ huynh. Thay vì được học tại các cơ sở giáo dục ngay cạnh nhà, nhiều học sinh lại phải di chuyển quãng đường dài, gây ra không ít khó khăn trong việc đưa đón và quản lý con em.

Nỗi lo của phụ huynh khi “nhà sát trường, học cách vài cây số”

Thực tế cho thấy, có những gia đình sinh sống chỉ cách trường tiểu học vài trăm mét, nhưng theo phương án phân tuyến mới, học sinh lại bị điều chuyển sang các cơ sở cách đó hơn 3km. Điều này tạo ra một nghịch lý khó chấp nhận đối với những hộ gia đình có con em đang ở độ tuổi tiểu học hoặc mầm non.

Chị Hương, một phụ huynh tại phố Ngọc Trạo 3, chia sẻ về sự thay đổi đột ngột này. Nếu như trước đây, con chị có thể theo học tại Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi ngay sát nhà, thì năm nay, em lại phải chuyển sang Trường Tiểu học Điện Biên 1. Quãng đường hơn 3km với nhiều nút giao thông thường xuyên ùn tắc trở thành nỗi ám ảnh mỗi giờ tan tầm.

Không chỉ vấn đề khoảng cách, sự bất cập còn nằm ở việc phân tách các anh chị em trong cùng một gia đình. Nhiều trường hợp như gia đình chị Việt hay chị Phương đều gặp cảnh con lớn học một trường, con nhỏ học một trường khác nhau. Đối với những gia đình làm kinh doanh hoặc không có người hỗ trợ đưa đón, đây thực sự là một áp lực tài chính và thời gian cực lớn.

Đáng chú ý, ngay cả cư dân tại chung cư Mai Xuân Dương – vốn nằm sát Trường Tiểu học Minh Khai 1 – cũng bị phân tuyến sang Trường Tiểu học Đông Thọ với bán kính di chuyển lên tới 3km, tạo nên làn sóng phản đối ngầm trong cộng đồng cư dân.

Tại sao chỉ tiêu trường công lại thấp hơn số lượng học sinh phổ cập?

Một điểm gây tranh cãi khác là việc nhiều trường công lập trên địa bàn như Tiểu học Đông Vệ 1, Đông Vệ 2 hay các trường THCS như Điện Biên, Lý Tự Trọng lại đưa ra chỉ tiêu thấp hơn đáng kể so với số lượng học sinh phổ cập thực tế. Điều này dẫn đến nguy cơ một lượng lớn học sinh sẽ bị đẩy sang khối trường ngoài công lập.

Giải trình về vấn đề này, bà Phạm Thị Như, Trưởng phòng Văn hóa xã hội phường Hạc Thành, cho biết mục tiêu của phương án là nhằm giảm tải cho các trường trung tâm và hạn chế tình trạng xin học trái tuyến. Việc “co” sĩ số xuống còn 35 học sinh/lớp đối với cấp tiểu học và 45 học sinh/lớp đối với cấp THCS là để đảm bảo chất lượng giáo dục theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Tuy nhiên, việc để dư chỉ tiêu nhằm tạo điều kiện cho khối ngoài công lập đang bị nhiều ý kiến cho là thiếu tính linh hoạt. Nếu phụ huynh không có điều kiện kinh tế để theo học trường tư, họ sẽ rơi vào thế khó khi không thể tiếp cận trường công lập ngay gần nhà.

Cần một cơ chế phân tuyến linh hoạt và nhân văn hơn

Dưới góc độ quản lý giáo dục, việc điều tiết sĩ số để tránh tình trạng “trường quá tải, trường trống chỗ” là cần thiết. Tuy nhiên, cách tiếp cận cứng nhắc dựa trên bán kính địa lý mà bỏ qua đặc điểm dân cư và điều kiện thực tế của từng hộ gia đình đang bộc lộ nhiều kẽ hở.

Căn cứ theo Công văn số 621/BGDĐT-GDPT của Bộ Giáo dục và Đào tạo, việc tuyển sinh đầu cấp không nhất thiết phải giới hạn khắt khe theo địa giới hành chính cấp xã. Điều này mở ra cơ hội để các cơ quan quản lý có thể xem xét các phương án đăng ký theo nguyện vọng của phụ huynh một cách khoa học hơn.

Để giải quyết triệt để vấn đề, chính quyền địa phương cần:

• Rà soát lại thực tế khoảng cách: Ưu tiên tối đa cho học sinh cư trú trong bán kính đi bộ hoặc di chuyển ngắn dưới 1km.
• Công khai và minh bạch: Các tiêu chí phân tuyến cần được giải thích rõ ràng và có kênh tiếp nhận phản hồi trực tiếp từ cộng đồng.
• Cơ chế điều tiết linh hoạt: Thay vì áp đặt chỉ tiêu thấp, cần có phương án dự phòng để tiếp nhận học sinh vào các đợt 2 nếu trường công lập vẫn còn khả năng đáp ứng.

Việc giảm tải áp lực cho nhà trường là mục tiêu đúng đắn, nhưng không nên đánh đổi bằng sự bất tiện và gánh nặng của hàng trăm gia đình. Một hệ thống giáo dục công bằng phải là nơi mà sự tiếp cận giáo dục không bị rào cản bởi những quãng đường xa xôi không đáng có.

Bạn nghĩ sao về phương án phân tuyến này? Liệu sự tiện lợi của nhà trường có quan trọng hơn sự thuận tiện của phụ huynh? Hãy để lại ý kiến của bạn bên dưới.