Giải mã sự điềm tĩnh của châu Âu trước lời đe dọa rút quân từ Donald Trump

Việc Donald Trump đe dọa rút quân khỏi Đức không gây sốc cho châu Âu, bởi các quốc gia này đang âm thầm chuyển mình sang chiến lược tự chủ an ninh để giảm phụ thuộc vào Mỹ.

Những tuyên bố về việc rút 5.000 quân Mỹ, hoặc thậm chí nhiều hơn, khỏi lãnh thổ Đức vốn được truyền thông quốc tế ví như một “quả bom” có thể gây rạn nứt khối NATO. Tuy nhiên, trái ngược với sự ồn ào của báo giới, phản ứng từ các nhà lãnh đạo châu Âu lại bình thản đến mức khó tin. Sự điềm tĩnh này không phải là sự chủ quan, mà là kết quả của một quá trình chuẩn bị tâm lý và chiến lược dài hạn.

Phản ứng “lạnh” trước một áp lực chính trị

Tại hội nghị thượng đỉnh các lãnh đạo châu Âu ngày ³⁄₅, Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Store đã thẳng thắn chia sẻ rằng việc châu Âu tự gánh vác trách nhiệm an ninh là điều tất yếu và nằm trong mong đợi. Tương tự, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius coi động thái của Washington là “điều có thể dự đoán trước”.

Berlin hiện không còn ở thế bị động. Đức đang đẩy nhanh lộ trình tự chủ thông qua việc hiện đại hóa lực lượng vũ trang, tăng tốc mua sắm khí tài quân sự và nâng cấp cơ sở hạ tầng phòng thủ. Khi một quốc gia đã chuẩn bị cho kịch bản xấu nhất, những lời đe dọa đơn lẻ sẽ không còn đủ sức nặng để gây hoảng loạn.

Những ván bài tâm lý và thực tế địa chính trị

Theo nhà bình luận Mark Sappenfield từ CS Monitor, lộ trình tăng cường phòng thủ của châu Âu sẽ không thay đổi chỉ vì việc rút 5.000 quân. Thực tế, nhiều chuyên gia cho rằng con số này mang tính biểu tượng nhiều hơn là gây thiệt hại chiến lược. Phần lớn lực lượng dự kiến bị rút thuộc một lữ đoàn được triển khai tạm thời khi xung đột Ukraine bùng phát, vốn không có kế hoạch đồn trú vĩnh viễn.

Xung đột ngoại giao và đòn bẩy quyền lực

Căng thẳng leo thang khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz công khai chỉ trích chiến lược đàm phán của Mỹ với Iran là thiếu thuyết phục và khiến Washington bị Tehran “làm bẽ mặt”. Đáp lại, ông Trump không ngần ngại chỉ trích ông Merz “làm việc rất tệ” trên mạng xã hội. Đây là kiểu tương tác điển hình của Donald Trump: sử dụng sự công kích cá nhân và đe dọa rút lợi ích để tạo thế thượng phong trong đàm phán.

Bài toán kinh tế: Thuế ôtô có thực sự là đòn chí mạng?

Bên cạnh quân sự, ông Trump còn đe dọa áp thuế 25% đối với ôtô châu Âu. Dù một nghiên cứu cho thấy Đức có thể tổn thất 18 tỷ USD, nhưng giới chức Berlin vẫn giữ thái độ thản nhiên. Lý do nằm ở cấu trúc sản xuất: hầu hết các hãng xe châu Âu xuất sang Mỹ đều có nhà máy đặt ngay tại Mỹ. Do đó, việc tăng thuế sẽ trực tiếp gây tổn hại đến các cơ sở sản xuất và công nhân Mỹ, tạo ra một “gậy ông đập lưng ông” về mặt kinh tế.

Nỗi lo thực sự: Sự cam kết dài hạn của Washington

Điều châu Âu thực sự lo ngại không phải là 5.000 quân hay một vài sắc thuế, mà là câu hỏi mang tính sống còn: Liệu Mỹ có tiếp tục là đồng minh đáng tin cậy của Ukraine và châu Âu trong tương lai?

Việc rút lại cam kết về tên lửa tầm xa và tiểu đoàn quân sự (di sản từ thời Joe Biden) mới là đòn giáng mạnh hơn vào an ninh khu vực. Laurel Rapp từ Chatham House nhận định, việc áp dụng các biện pháp gây áp lực lên chính đồng minh hiệp ước là một bước đi nguy hiểm, làm suy yếu sự gắn kết của NATO.

Mối quan hệ cộng sinh: Ai cần ai hơn?

Một góc nhìn sắc sảo mà ông Trump thường bỏ qua là lợi ích của chính Mỹ khi đồn trú tại châu Âu. Với 36.436 quân nhân tại Đức (theo dữ liệu từ DMDC tháng ¹²⁄₂₀₂₅), Đức không chỉ là căn cứ mà còn là trung tâm điều phối y tế, bảo dưỡng và kho vũ khí chiến lược của Bộ tư lệnh châu Âu (USEUCOM).

Nếu không có các căn cứ tại châu Âu, khả năng can thiệp của Mỹ vào các điểm nóng như Iran sẽ bị hạn chế nghiêm trọng. Như chuyên gia Peter Chase nhận định, châu Âu cũng có những lợi thế riêng và họ đang bắt đầu nhận ra rằng họ không còn ở thế yếu trong mối quan hệ cộng sinh này.

Insight chuyên gia: Sự chuyển dịch từ “phụ thuộc an ninh” sang “tự chủ chiến lược” của EU là một xu thế không thể đảo ngược. Những lời đe dọa của ông Trump, vô hình trung, lại trở thành chất xúc tác mạnh mẽ nhất thúc đẩy châu Âu trưởng thành hơn về quân sự và chính trị.

Theo bạn, liệu châu Âu có thể thực sự tự đứng vững nếu Mỹ hoàn toàn rút lui khỏi NATO? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn ở phần bình luận!